इतिहास

बुद्ध आणि कमलपुष्प यांचा काय संबंध?

या पृथ्वीतलावर भगवान बुद्धांचे शिल्प किंवा प्रतिमा ही नेहमीच कमळावर म्हणजेच पद्मावर आसनस्थ दाखविली जाते. कारण कमलपुष्प आणि बुद्धरूप यांचा अतूट बंध आहे. पद्म विरहित बुद्धमूर्ती सुद्धा असतात. पण जी शुद्धता, पवित्रता कमलपुष्पाने दृग्गोचर होते तशी परिमाणकता पद्म विरहित बुद्धमूर्तीत साधली जात नाही. किंवा अशी बुद्धमूर्ती कमलपुष्प शिल्प किंवा प्रतिमेत ठेवली तरी चालते. मात्र जर […]

बातम्या

GBC INDIAच्या वतीने धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित विविध कार्यक्रमाचे आयोजन

मुंबई : जागतिक धम्म परिषद (GLOBAL BUDDHIST CONGREGATION) आणि आवाज इंडिया चॅनेलच्या वतीने धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित शुक्रवार 23, शनिवार 24 रविवार २५ ऑक्टोबर रोजी विविध कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. तसेच धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित्त सम्यक संवाद कार्यक्रमात जगभरातून विविध देशातून मान्यवर सहभागी होणार आहेत. कार्यक्रमाचे उदघाटन शुक्रवारी (ता.२३) सायंकाळी सहा वाजता राज्याचे ऊर्जामंत्री डॉ. नितीन […]

बुद्ध तत्वज्ञान

तथागत बुद्धांचा आपल्यासाठी अखेरचा संदेश काय होता?

सर्व संस्कार अनित्य आहेत , एवढे वस्तुस्थितिनिदर्शक विधान कोरडेपणाने, रूक्षपणाने वा अलिप्तपणाने भिक्खूपुढे ठेवून त्यांनी आपले श्वास थांबविले नाहीत. त्यांनी अखेरच्या श्वासांपूर्वी आणखी एक छोटेसे वचन उच्चारले. हे छोटेसे वचन केवळ तेथे उपस्थित असलेल्या भिक्खूसाठीच होते, असे नाही. ते वचन तथागतांच्या नंतर शेकडो वर्षांनी, असंख्य पिढ्या गेल्यानंतर आलेल्या तुम्हा – आम्हांलाही एका प्रसन्न प्रकाशाने उजळवून […]

बुद्ध तत्वज्ञान

दुःख म्हणजे नक्की आहे तरी काय?

मनुष्यप्राणी हा जन्मापासून ते मृत्यूपर्यंत सुखासाठी झटत असतो. दु:खाची सावली सुद्धा त्याला नकोशी वाटते. लहान मुल सुद्धा हातातून खेळणे काढून घेतले तर रडू लागते. मी, माझी मालकी आणि माझे सुख यातच मनुष्य रममाण असतो. आणि मग सुख मिळवीण्याच्या लालसेपायी तो अनेकदा दु:खाच्या वणव्यात होरपळतो. पण त्याला हे कळत नाही की जीवनातील दुःख आणि सुख हे […]

इतिहास

तथागत बुद्धांची दिनचर्या कशी होती?

बुद्धांची दिनचर्या कशी होती याचे वर्णन नुकतेच ‘The Manual of Buddhism’ या नारदा लिखित पुस्तकात वाचण्यात आले. बुद्ध दिवस-रात्र धम्म कार्यात व्यग्र असत. सकाळपासून मध्यरात्रीपर्यंत धम्माबद्दल प्रवचन देणे, श्रामणेर यांना भिक्खुंसाठी उपसंपदा देणे, त्यांना धम्माची माहिती देणे, त्यांचे मनोधैर्य उंचावणे आणि त्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे देणे तसेच भिक्खूंच्या शंकेचे निरसन करणे अशा कामात ते सतत व्यग्र […]

बातम्या

सिक्कीम राज्यात भारतातील पहिलेच स्वतंत्र बौद्ध विद्यापीठ होणार

दीड हजार वर्षापूर्वी भारतात देवालये आणि तिर्थक्षेत्रापेक्षा शिक्षण संस्कृतीला जास्त महत्त्व होते. म्हणूनच विक्रमशिला विद्यापीठ (मगध- बिहार राज्य ), नालंदा विद्यापीठ (बिहार राज्य ), तक्षशिला विद्यापीठ ( रावळपिंडी-पाकिस्तान), उदांतपुरी विद्यापीठ ( बिहार राज्य -पाल राजवट), सोंमपुरा विद्यापीठ ( बांग्लादेश ), जगद्दाला विद्यापीठ ( बांग्लादेश ), वल्लभी विद्यापीठ ( गुजरात राज्य ), कान्हेरी विद्यापीठ ( महाराष्ट्र […]

ब्लॉग

कोणतीही तारीख का असेना, हाच दिवस ”धम्मदीक्षा दिन” म्हणून साजरा केला पाहिजे

मित्रांनो, आपण प्रगतिशील विचारांचे वारसदार आहोत, त्याचे वाहक आहोत आणि म्हणून काही अनावधानाने झालेल्या चुकीच्या गोष्टींचे आपण पुनर्विचार केला पाहिजे. कृपया हा लेख नीट वाचा (नुसता लाईक करू नका), चिंतन करा आणि तुमच्या प्रतिक्रिया मात्र जरूर कळवा. भ. बुद्धांना संबोधी प्राप्त झाल्यानंतर, सारनाथ येथे सर्वात प्रथम त्यांनी पांच भिक्खूंना धम्माची व्याख्या सांगितली. धम्माची तत्वे सांगताना […]

बातम्या

”जात का काढता, गुन्हा हा गुन्हाच असतो” असले भंपक युक्तिवाद करणाऱ्यांनी हा ग्राऊंड रिपोर्ट वाचावा

जाती कशाला उकरून काढता, गुन्हा हा गुन्हाच असतो आणि गुन्हेगार कोणत्याही जातीचा असला तरी गुन्हेगारच… असले भंपक युक्तिवाद करणाऱ्या, वरून सात्विकतेचं भजन आणि आतून जातवर्चस्वाचा दांभिक तमाशा करणाऱ्या प्रचारकांनी हा निव्वळ ग्राऊंड रिपोर्ट वाचावा! आणि हो, पत्रकारिता कशी असते ते कथित स्टार पत्रकारांनीही समजून घ्यावे (ग्राऊंड रिपोर्ट) सफदरगंज हॉस्पिटल ते हाथरस… पुनम कौशल उच्चवर्णीय पुरुषी […]

इतिहास

सुजाताची खीर आणि बुद्धांची ज्ञानप्राप्ती

सिद्धार्थ गौतम यांनी गयेच्या उरुवेला क्षेत्रातील धर्मारण्य या वनात सहा वर्षे वैराग्य मार्गाचा अभ्यास केला. शेवटी शरीर कृश झाले. उभारी राहिली नाही. तेव्हा त्यांनी विचार केला की जे ध्येय मनाच्या साह्याने गाठायचे आहे, त्यासाठी शरीर प्रकृती चांगली हवी. भूक-तहान-थकवा यांनी जो गळून गेला आहे त्याला नवा प्रकाश कसा प्राप्त होईल ? असे विचार मनात येऊन […]

बातम्या

बोधगया क्षेत्रात सापडले नवीन ”बौद्धस्थळ”

२०१८ च्या सप्टेंबरमध्ये हिंदुस्थान टाइम्सच्या पाटणा आवृत्तीत एक बातमी आली की बोधगया क्षेत्रात धर्मारण्य आणि मातंगवापी जवळ एक मोठी शिळा सापडली आहे. या शिळेवर बसून सुजाताने दिलेली खीर सिद्धार्थ गौतम यांनी ग्रहण केली होती. तसेच बुद्धांनी ज्ञानप्राप्ती पुर्वी जेथे वैराग्य मार्गाचा अभ्यास केला ते मोहना नदीजवळील जंगलात असलेले ठिकाणही (धर्मारण्य) शोधण्यात आले आहे.यासाठी प्राचीन साहित्यातील […]