जगभरातील बुद्ध धम्म

आयरिश भिक्खू ‘धम्मलोक’ यांचे कार्य

२ मार्च १९०१च्या पोर्णिमेच्या दिवशी मॅनमार (ब्रह्मदेश) मधील प्रसिद्ध श्वेडगॉन पॅगोडा मध्ये एक ब्रिटिश पोलीस बूट घालून तेथील विहारामध्ये गेला. तेव्हा एका आयरिश गोऱ्या भिक्खूने ते पाहिले आणि त्याला नम्रपणे तात्काळ पायातील बूट बाहेर काढण्यास सांगितले. श्वेडेगॉन पॅगोड्याचा अनादर केला हे त्या भिक्खूंना बिलकुल आवडले नाही. ही बातमी लगेच रंगूनमध्ये पसरली. लोकक्षोभ झाला. या प्यागोड्यात […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

१७०० वर्षांपूर्वीचे बौद्ध शिल्प सापडले; गांधार शिल्प शैलीचा उत्कृष्ट नमुना

पाकिस्तानातील तक्षशिलापासून काही मैलांच्या अंतरावर असलेल्या भामळा गावाजवळ खानपूर तलावाच्या पाण्याच्या वरच्याबाजूला एक ऐतिहासिक बौद्ध शिल्प सापडले आहे. हे बौद्ध शिल्प गांधार शिल्पकलेचे उत्कृष्ट नमुना असल्याचे दिसते. भामळा येथील पुरातन स्थळी एक स्तूप सुद्धा आहे. पुरातत्वशास्त्रज्ञांना सुरुवातीला या ठिकाणी काही अवशेष मिळाले होते. या ठिकाणी उत्खनन केल्यानंतर बुद्धांच्या शिल्पांचा शोध लागला आहे. तसेच याठिकाणी एक […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

२००० हजार वर्षांपूर्वीचा ‘व्हाईट हॉर्स विहार’ ; हा इतिहास प्रत्येक भारतीयाला माहिती असणे गरजेचे

व्हाईट हॉर्स विहार चीनच्या हेनान प्रांतातील लुओयांग शहरात आहे. चीनमधील हे एक सरकारी बौद्ध विहार असून चिनी आणि भारतीय संस्कृतींचे संगमस्थळ अशी या विहाराची ओळख आहे. दोन देशाच्या मैत्रीपूर्ण संस्कृतीचे प्रतीक असून भारताचे अनेक राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांनी या विहाराला भेट दिली आहे. व्हाईट हॉर्स विहाराचा इतिहास २००० हजार वर्षांपूर्वीचा आहे. त्याचा थेट संबंध भारताशी येतो. […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

श्रीलंकेत बुद्ध धम्माचा प्रवेश कधी झाला? श्रीलंकेचे प्राचीन नाव जाणून घ्या!

श्रीलंकेतील बुद्ध धम्माला २२०० वर्षे जुना इतिहास आहे. बुद्ध धम्म श्रीलंकेत येण्यापूर्वी तेथे महावंसात लिहिल्याप्रमाणे अनेक जैमुनी श्रीलंकेत गेले होते. मात्र श्रीलंकेत कोणताही धर्म नसल्याने तेथील वन्य जमातीतील लोक यक्ष यक्षिणी आणि झाडांची पूजा करत असत. श्रीलंकेत बुद्ध धम्म अनेकदा नामशेष होण्याची पाळी आली असताना मोठ्या जिद्दीने धम्म टिकवून ठेवला आहे. श्रीलंकेत बुद्ध धम्माचा प्रवेश […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

ठिकऱ्या उडालेल्या बुद्ध शिल्पाची केली जुळवाजुळव

तालिबान या अतिरेकी संघटनेने २००१ मध्ये काबूल म्युझियम मधील गांधार शैलीचे मोठे बुद्ध शिल्प उध्वस्त केले होते. त्यामुळे ठिकऱ्या उडालेल्या या शिल्पाचे ७५० तुकडे गोळा करून म्युझियम मधील तळघरात ठेवले होते. शिकागो विद्यापीठ संशोधकांनी ते तुकडे पुन्हा जोडण्याचे ठरविले. या कामासाठी काबूल येथील अमेरिकन राजदूत यांनी निधी उपलब्ध करून दिला. त्यानुसार कोडे सोडविल्या प्रमाणे शिल्पाचा […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

अमेरिका-युरोपातील लोक बुद्ध धम्माकडे आकर्षित होण्यामागचे ‘हे’ तीन प्रमुख कारणे

भगवान बुद्धाचे व्यक्तिमत्वच असे होते की, लोक त्यांच्याकडे सहज आकर्षित होत असत. बहुजनांच्या हितासाठी आणि सुखासाठी कल्याणकारी धम्माचा प्रसार करा असा आदेश दोन हजार पाचशे वर्षांपूर्वी भगवान बुद्धांनी भिक्खूंना दिला होता. आशिया खंडात बुद्ध धम्म फार झपाट्याने प्रसार झाला. आशिया खंडातील सर्वच देशांत बुद्धधम्माला राजाश्रय मिळाला. त्याचे मुख्य कारण म्हणजे जगातील निरनिराळ्या लोकांच्या पारंपरिक चालीरीतीत […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

अफगाणिस्तानात पुन्हा बुद्ध हसणार; कुशाण काळातील बौद्ध स्तूपाची दुरुस्ती सुरु

अफगाणिस्तान देशातील पारवान प्रांतातील चारीकर जवळ असलेला टोपदारा स्तूप हा इसवीसन चौथ्या शतकाच्या आसपास बांधलेला असल्याचा अंदाज आहे. 2016 पासून अफगाण कल्चरल हेरिटेज कन्सल्टिंग ऑर्गनायझेशन (एसीएचसीओ) मोठ्या प्रमाणात बौद्धकालीन स्तूप साइट दुरुस्ती आणि संवर्धन करीत आहे. टोपदारा स्तूप हा कुशाण शासक कनिष्क यांच्या काळातील असण्याची शक्यता आहे. या स्तूपाची मुख्य रचना ही दगडी असून त्याचा […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

जगाला भारताची आठवण भगवान बुद्धामुळेच होते

जगामध्ये सर्वत्र भगवान बुद्धाचे तत्वज्ञान पुष्पाच्या सुगंधाप्रमाणे दरवळले आणि या सुगंधापासून एकही देश अलिप्त राहू शकला नाही. बौद्धधर्माच्या या उदात्त विज्ञाननिष्ठ व सर्वसमावेषक तत्वामुळेच तो जगाला शीरोधार्य ठरला आहे. जगाला भारताची आठवण भगवान बुद्धामुळेच होते. ह्या महान पुरुषाच्या जन्मभूमीला व त्यांनी सांगितलेल्या सर्व प्राणीमात्रांच्या कल्याणाच्या संदेश सारे जगस्मरण करते. जगात बौद्धराष्ट्र म्हणून भारत, श्रीलंका, म्यानमार, […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

अबब…’या’ देशात एकाचवेळी ३० हजार भिक्खूंना दिले दान

दहा पारमितांमध्ये दान पारमिता महत्वाची आहे. प्रमुख आहे. तिला सर्व पारमितांचा राजा मानले गेले आहे. दान पारमिता इतर सर्व पारमिता यांची पूर्वतयारी असते. जो दान पारमिता पुर्ण करू शकत नाही त्याला इतर पारमिता पुर्ण करता येत नाहीत. थोडक्यात दान पारमिता सर्व पारमिता यांचा मूळ आधार आहे. मूळ पाया आहे. दानावरून त्या व्यक्तीच्या सद्गुणांचे व त्यागाचे […]

जगभरातील बुद्ध धम्म

सोमपूरा महाविहार’ बांगलादेशाची शान

बांगला देशात नावगाव जिल्ह्यात पहारपूर येथे एक मोठे बौद्ध विहार आहे. याचे नाव सोमपूरा महाविहार असून ते जवळजवळ २७ एकर जागेत पसरलेले आहे. या विहाराचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते प्रचंड मोठ्या समभूज चौकोनी आकारात स्थापित केले असून तेथे १७७ ध्यानकक्ष चारी बाजूस होते व मध्यभागी मोठा स्तूप होता. आज जरी तेथे पडझड झाली असली तरीही त्याच्या […]